Podstawowe komponenty systemów ochrony odgromowej
System ochrony odgromowej składa się z trzech głównych elementów: urządzeń wychwytujących, przewodów odprowadzających oraz uziemienia. Odgromówka stanowi podstawowy element całego systemu i odpowiada za przechwycenie wyładowania atmosferycznego. Ten element montuje się na najwyższych punktach budynku, takich jak komin, kalenica dachu czy inne wystające konstrukcje.
Wysokość standardowej odgromówki (onninen.pl/produkty/odgromowka) wynosi od 1 do 6 metrów, w zależności od wielkości chronionej powierzchni. Promień ochrony takiego urządzenia oblicza się według wzoru 1,5 x wysokość zwodu nad chroniony obiekt. Materiał wykonania to zazwyczaj stal ocynkowana lub miedź, która zapewnia długotrwałą odporność na warunki atmosferyczne.
Współczesne systemy wykorzystują również pasy odgromowe na krawędziach dachów płaskich. Te rozwiązania tworzą siatkę ochronną o oczku 20×20 metrów dla budynków o wysokości do 60 metrów. Pasy wykonuje się z drutu o przekroju minimum 50 mm² dla miedzi lub 80 mm² dla stali ocynkowanej.
Montaż przewodów odprowadzających wyładowania
Instalacje odgromowe wymagają odpowiednio zaprojektowanego systemu przewodów odprowadzających prąd pioruna do ziemi. Każdy budynek o obwodzie do 100 metrów powinien posiadać minimum 2 przewody odprowadzające, rozmieszczone równomiernie po obwodzie konstrukcji. W przypadku większych obiektów liczba przewodów zwiększa się proporcjonalnie do długości obwodu.
Przewody instaluje się na zewnętrznych ścianach budynku, prowadząc je najkrótszą możliwą drogą do uziemienia. Instalacje odgromowe (onninen.pl/produkty/Energetyka-i-systemy-odgromowe/Instalacje-odgromowe) muszą zachować bezpieczną odległość minimum 2 metry od okien, drzwi i innych metalowych elementów. Przewody mocuje się do ściany za pomocą specjalnych uchwytów co 1,5-2 metry.
Trasa przewodu nie może zawierać ostrych zagięć ani pętli, które zwiększają impedancję systemu. Minimalny promień gięcia wynosi 20 cm dla przewodów miedzianych i 25 cm dla stalowych. Wszystkie połączenia wykonuje się metodą spawania, lutowania twardego lub za pomocą specjalistycznych zacisków odgromowych.
Właściwy dobór drutu odgromowego
Wybór odpowiedniego drutu stanowi kluczowy element skutecznej ochrony budynku. Drut odgromowy musi spełniać określone normy dotyczące przewodności elektrycznej i odporności mechanicznej. Minimalne przekroje wynoszą: 16 mm² dla miedzi, 25 mm² dla aluminium oraz 50 mm² dla stali ocynkowanej w przypadku przewodów nadziemnych.
Drut odgromowy (onninen.pl/produkty/Energetyka-i-systemy-odgromowe/Instalacje-odgromowe/Drut-odgromowy) do uziemień wymaga większych przekrojów: minimum 25 mm² dla miedzi i 50 mm² dla stali. Materiał miedziany charakteryzuje się najlepszą przewodnością elektryczną oraz odpornością na korozję, co przekłada się na długoterminową niezawodność systemu. Stal ocynkowana oferuje dobrą relację jakości do ceny, jednak wymaga regularnych kontroli stanu powłoki ochronnej.
Długość pojedynczego odcinka drutu nie powinna przekraczać 30 metrów bez dodatkowych punktów mocowania. Złącza wykonuje się co maksymalnie 20 metrów, stosując odpowiednie mufy lub zaciski. Każde połączenie musi zapewnić ciągłość elektryczną przez minimum 25 lat eksploatacji zgodnie z normą PN-EN 62305.
Budowa skutecznego systemu uziemień
Uziemienie stanowi finalny element systemu ochrony odgromowej i decyduje o skuteczności całej instalacji. Rezystancja przejścia uziemienia nie może przekraczać 10 omów dla budynków mieszkalnych oraz 4 omów dla obiektów przemysłowych. Najczęściej stosuje się uziemienie typu fundamentowego, które wykorzystuje żelbetowe fundamenty jako naturalny elektrodę.
Alternatywą jest uziemienie prętowe składające się z elektrod wbijanych w grunt na głębokość 2-3 metrów. Minimalna odległość między prętami wynosi 3 metry, a ich liczba zależy od rezystywności gruntu. W glebie suchej i kamienistej może być konieczne zastosowanie 4-6 elektrod połączonych przewodem wyrównawczym o przekroju minimum 25 mm².
Kontrolę parametrów uziemienia przeprowadza się miernikiem rezystancji uziemień co 5 lat lub po każdym uderzeniu pioruna w system. Pomiar wykonuje się metodą techniczną przy użyciu elektrod pomocniczych umieszczonych w odległości minimum 20 i 40 metrów od badanego uziemienia. Wynik pomiaru dokumentuje się w protokole wraz z warunkami atmosferycznymi podczas badania.
