Jak dobrać pojemność bojlera elektrycznego do liczby domowników?

Bojler elektryczny, czyli pojemnościowy ogrzewacz wody, to proste i popularne źródło ciepłej wody w mieszkaniach, domach bez kotła gazowego i budynkach, w których latem wyłącza się ogrzewanie. Najczęstszy błąd przy zakupie to wybór pojemności na oko. Zbyt mały zbiornik oznacza zimny prysznic dla ostatniej osoby w kolejce, a zbyt duży to wyższy koszt zakupu, większe straty postojowe i problem z miejscem na ścianie.

Pojemność da się policzyć dość dokładnie, jeśli znasz nawyki domowników i wiesz, kiedy bojler może się nagrzewać.

Ile ciepłej wody naprawdę zużywa rodzina

Zużycie ciepłej wody bardzo zależy od stylu życia, ale można przyjąć typowe wartości. Liczymy wodę zmieszaną o temperaturze około 40 stopni, czyli taką, jaka leci z prysznica:

• krótki prysznic: 30-50 litrów,
• długi prysznic z deszczownicą: 60-90 litrów,
• kąpiel w wannie: 120-150 litrów,
• mycie rąk, zmywanie, sprzątanie: 10-20 litrów na osobę dziennie.

Ważne jest, że w bojlerze woda ma zwykle 55-60 stopni i przy kranie miesza się z zimną. Ze 100 litrów wody o temperaturze 60 stopni uzyskasz teoretycznie około 160 litrów wody o temperaturze 40 stopni. W praktyce, ze względu na mieszanie się warstw w zbiorniku, bezpieczniej przyjąć 130-140 litrów.

Jaka pojemność dla ilu osób

Poniższe wartości dotyczą sytuacji, w której wszyscy domownicy kąpią się w ciągu jednego wieczoru lub poranka, a bojler nie zdąży w tym czasie nagrzać nowej porcji wody.

Liczba osób	Tylko prysznic	Prysznic i okazjonalnie wanna
1-2	50-80 l	80-100 l
3-4	80-120 l	120-150 l
5-6	120-150 l	150-200 l

Jeśli w domu jest wanna używana codziennie, warto dodać jedną pełną kąpiel do obliczeń. Z kolei gdy domownicy kąpią się o różnych porach, na przykład część rano, a część wieczorem, mniejszy bojler zdąży się nagrzać pomiędzy.

Czas nagrzewania i moc grzałki

Do podgrzania 1 litra wody o 1 stopień potrzeba około 1,16 Wh energii. Podgrzanie 100 litrów z 10 do 60 stopni wymaga więc mniej więcej 5,8 kWh. Grzałka o mocy 2 kW potrzebuje na to około 3 godzin, a grzałka 1,5 kW około 4 godzin. Tę zależność warto znać, bo pozwala ocenić, czy bojler zdąży się zregenerować między porannym a wieczornym poborem. Jeśli twój obecny bojler grzeje wyraźnie dłużej, niż wynika z obliczeń, przyczyną bywa kamień na grzałce. Więcej na ten temat w tekście, dlaczego bojler elektryczny długo podgrzewa wodę i jak przyspieszyć ten proces.

Taryfa dwustrefowa

W taryfie z tańszą energią w nocy bojler grzeje głównie wtedy, gdy prąd jest tańszy, a w dzień korzysta z zapasu. Wymaga to większej pojemności, zwykle o jeden rozmiar wyżej niż przy grzaniu na bieżąco, bo cała dzienna porcja wody musi zmieścić się w zbiorniku. Do sterowania wystarczy programator czasowy albo przekaźnik współpracujący z licznikiem dwustrefowym.

Miejsce montażu, waga i wymagania instalacyjne

Pojemność wpływa nie tylko na komfort, ale też na montaż. Napełniony bojler 100-litrowy waży z wodą około 130-140 kg, a 150-litrowy ponad 190 kg. Montaż na ścianie wymaga więc ściany nośnej lub solidnego stelaża i kotew dobranych do materiału ściany. Bojlery od około 150 litrów wzwyż często występują w wersji stojącej.

• Odległość od punktów poboru - im krótsza rura do łazienki i kuchni, tym mniej wody wylewasz, czekając na ciepłą. Przy długich trasach rozważ dwa mniejsze urządzenia.
• Grupa bezpieczeństwa - na wejściu zimnej wody montuje się zawór bezpieczeństwa z zaworem zwrotnym, o ciśnieniu otwarcia zgodnym z danymi producenta, z odprowadzeniem wody do kanalizacji.
• Ciśnienie w sieci - jeśli ciśnienie wody w budynku jest wysokie, przed bojlerem stosuje się reduktor, żeby zawór bezpieczeństwa nie upuszczał wody przy każdym grzaniu.
• Zasilanie - osobny obwód z zabezpieczeniem dobranym do mocy grzałki i ochroną różnicowoprądową.

Pojemnościowe ogrzewacze wody w wersjach od 30 do ponad 200 litrów, pionowe i poziome, znajdziesz w kategorii pojemnościowe ogrzewacze wody.

Przykład obliczenia dla czteroosobowej rodziny

Załóżmy, że czteroosobowa rodzina kąpie się wieczorem, jedna po drugiej, a każdy bierze prysznic zużywający około 50 litrów wody o temperaturze 40 stopni. Do tego dochodzi około 20 litrów na zmywanie i drobne potrzeby. Razem daje to około 220 litrów wody zmieszanej.

• Przy wodzie w bojlerze o temperaturze 60 stopni i realnym współczynniku 1,3-1,4 litra wody zmieszanej z każdego litra zapasu potrzeba około 160-170 litrów zapasu.
• W ciągu godziny kąpieli grzałka 2 kW dogrzeje dodatkowo kilkadziesiąt litrów, więc w praktyce wystarczy bojler 120-150 litrów.
• Jeśli bojler ma grzać tylko w nocnej taryfie, a rano też ktoś bierze prysznic, lepiej wybrać 150 litrów.

Bojler czy podgrzewacz przepływowy?

Przy jednej osobie i jednym punkcie poboru, na przykład w małej łazience albo przy kuchennym zlewie, alternatywą jest podgrzewacz przepływowy. Nie ma strat postojowych, ale wymaga dużej mocy przyłączeniowej, często instalacji trójfazowej. Jeśli rozważasz taki wariant, przeczytaj, jak podłączyć ogrzewacz przepływowy do istniejącej instalacji wodnej. Dla rodziny z kilkoma punktami poboru bojler o dobrze policzonej pojemności zwykle okazuje się prostszy i tańszy w eksploatacji.

Po montażu warto ustawić termostat na 55-60 stopni i raz na jakiś czas podnieść temperaturę wyżej, jeśli producent przewiduje taki tryb, co ogranicza rozwój bakterii w zbiorniku. Jeżeli zaś rachunek za prąd po zakupie bojlera wydaje się zbyt wysoki, sprawdź, dlaczego bojler elektryczny pobiera więcej prądu, niż powinien.