Dlaczego woda z kranu pachnie zgniłymi jajami i jak usunąć ten zapach?

Charakterystyczny zapach zgniłych jaj pochodzi od siarkowodoru. Ten gaz wyczuwamy już w bardzo małych stężeniach, dlatego nawet niewielka ilość w wodzie sprawia, że kąpiel czy mycie naczyń stają się nieprzyjemne. Źródłem może być sama woda, na przykład ze studni głębinowej, podgrzewacz ciepłej wody albo odpływ w zlewie. Każda z tych przyczyn wymaga innego rozwiązania, dlatego najpierw trzeba ustalić, skąd zapach się bierze.

Test: ciepła, zimna czy odpływ

1. Odkręć zimną wodę - nalej ją do szklanki, odejdź od zlewu i powąchaj. Jeśli zapach jest wyczuwalny, źródłem jest woda lub instalacja zimnej wody.
2. Odkręć ciepłą wodę - jeśli zapach pojawia się tylko przy ciepłej wodzie, przyczyna leży najczęściej w bojlerze lub zasobniku.
3. Sprawdź odpływ - jeśli woda w szklance nie pachnie, a zapach czuć przy zlewie, problemem jest syfon lub kanalizacja, nie woda.
4. Porównaj punkty poboru - jeśli zapach jest tylko w jednym kranie, przyczyna jest lokalna, na przykład w perlatorze, wężyku lub filtrze pod zlewem.

Zapach tylko w ciepłej wodzie

To najczęstszy przypadek w domach z bojlerem elektrycznym lub zasobnikiem. W ciepłej wodzie rozwijają się bakterie redukujące siarczany, które wytwarzają siarkowodór. Sprzyja im anoda magnezowa, chroniąca zbiornik przed korozją. Reakcja anody z wodą dostarcza bakteriom warunków do rozwoju, szczególnie gdy woda długo stoi w zbiorniku i ma umiarkowaną temperaturę.

• Przegrzanie zbiornika - jednorazowe podgrzanie wody do 70 stopni lub więcej przez kilka godzin zabija większość bakterii. Po takiej dezynfekcji przepłucz wszystkie krany ciepłej wody. Uważaj na ryzyko poparzenia.
• Płukanie zbiornika - osad na dnie bojlera jest siedliskiem bakterii. Spuść wodę przez zawór spustowy, aż będzie czysta.
• Wymiana anody - jeśli zapach wraca, można zamienić anodę magnezową na anodę z innego stopu lub anodę tytanową z zasilaniem, jeśli producent zbiornika na to pozwala. Nie usuwaj anody bez zastępstwa, bo zbiornik szybko skoroduje.
• Temperatura pracy - utrzymywanie wody w bojlerze na poziomie około 55-60 stopni ogranicza rozwój bakterii, a jednocześnie nie powoduje nadmiernego osadzania kamienia.

Jeśli zawór spustowy bojlera jest nieszczelny lub zapieczony, sposób jego wymiany opisujemy w tekście o wymianie zaworu spustowego przy bojlerze.

Bakterie w bojlerze rozwijają się szybciej, gdy ciepła woda jest zużywana rzadko, na przykład w domu, w którym mieszka jedna osoba, a zbiornik ma dużą pojemność. Wtedy pomaga także zmniejszenie pojemności roboczej lub regularne przegrzewanie wody raz w tygodniu.

Zapach w zimnej i ciepłej wodzie

Jeśli pachnie także zimna woda, siarkowodór jest najpewniej w wodzie zasilającej dom. Zdarza się to głównie przy własnych studniach, rzadziej w wodzie z wodociągu. W studniach siarkowodór może występować naturalnie w wodach podziemnych lub powstawać w samej studni i zbiorniku hydroforowym, gdy rozwijają się w nich bakterie.

• zleć badanie wody w laboratorium, obejmujące siarkowodór, żelazo, mangan i parametry mikrobiologiczne,
• wyczyść i zdezynfekuj studnię oraz zbiornik hydroforowy,
• przy stałej obecności siarkowodoru zastosuj układ uzdatniania: napowietrzanie wody, złoże katalityczne lub filtr z węglem aktywnym, dobrany do wyników badania.

Urządzenia do uzdatniania wody, od filtrów mechanicznych po stacje odżelaziające, znajdziesz w kategorii uzdatnianie wody. Przed każdym takim układem warto mieć filtr mechaniczny, o którego montażu piszemy w artykule o filtrze mechanicznym przed licznikiem.

Jeśli woda pochodzi z wodociągu i nagle zaczęła pachnieć w całym domu, zgłoś to dostawcy wody. Może to oznaczać problem w sieci, który dotyczy także sąsiadów.

W wodociągach siarkowodór praktycznie nie występuje, bo woda jest uzdatniana i napowietrzana w stacji. Zapach pojawiający się nagle w wodzie z sieci może jednak wynikać z prac na sieci lub zastoju wody w końcówkach rurociągu.

Zapach z odpływu, nie z wody

Często zapach zgniłych jaj wcale nie pochodzi z kranu, tylko z syfonu lub kanalizacji pod nim. Woda płynąca z kranu wypiera powietrze z odpływu i zapach unosi się nad zlewem. Przyczyny to zabrudzony syfon, wyschnięte zamknięcie wodne w rzadko używanym odpływie albo słaba wentylacja pionu kanalizacyjnego. Szczegóły opisujemy w tekście o fetorze z rur kanalizacyjnych.

Zapach w nowym lub rzadko używanym domu

W domach letniskowych i mieszkaniach, które stały puste przez kilka tygodni, woda długo stoi w rurach i w podgrzewaczu. Bakterie mają wtedy idealne warunki. Po powrocie warto przepłukać instalację: odkręcić wszystkie krany zimnej wody na kilka minut, a następnie ciepłej, aż woda będzie świeża. Bojler, który był wyłączony, dobrze jest jednorazowo nagrzać do wyższej temperatury przed pierwszą kąpielą.

Zapach tylko w jednym kranie

• wyczyść perlator i odkamień go w occie lub kwasku cytrynowym,
• wymień stary filtr węglowy pod zlewem. Zużyty wkład staje się pożywką dla bakterii,
• sprawdź wężyki przyłączeniowe. Gumowe wężyki niskiej jakości mogą oddawać zapach do wody, która w nich stoi.

Jeśli zapach pojawił się zaraz po montażu nowego filtra lub zmiękczacza, sprawdź instrukcję urządzenia. Niektóre wkłady wymagają przepłukania przed pierwszym użyciem, a złoże zmiękczacza, które nie było regenerowane przez dłuższy czas, może być źródłem zapachu.

Czy taka woda jest bezpieczna

Siarkowodór w stężeniach wyczuwalnych w wodzie z kranu zwykle nie jest groźny przy krótkim kontakcie, ale woda o takim zapachu nie spełnia wymagań dla wody pitnej pod względem zapachu i może wskazywać na problem mikrobiologiczny. Do czasu ustalenia przyczyny lepiej nie pić tej wody, szczególnie jeśli pochodzi z własnej studni.